adalet.az header logo
  • Bakı 22°C
  • USD 1.7
26 Fevral 2024 11:51
1777
ƏDƏBİYYAT

Şəfa Vəlinin şeirləri haqda düşüncələr...

Yorğun olanda şeir oxumaq keçir könlümdən. Və hər dəfə oxumazdan öncə içimdə ən qabarıq sual bu olur: “ “Yeni” deyiləcək bir şey varmı, görəsən? Görəsən, yeni şeir indiyə kimi deyilməyən nəyi deyəcək?”

Şəfa Vəlinin “Poçtalyona məktubu”nu oxuyuram. Bəlkə də, istedadın mənim üçün ən uyğun tərifi “adi bir şeyi müstəsna bir şeyə çevirmək” qabiliyyətidir və bəlkə də, bu, Şəfa Vəlinin  ən mühüm və ən böyük keyfiyyətlərindəndir.  Oxuduqca hiss olunur ki, Şəfa Vəlinin qələmi ədəbiyyatın yaşıl çəmənliyində yüyürür, sanki yazılacaq yeni bir şey qalmayana qədər sözlərin arxasınca qaçaraq kəmənd atıb tutur. Onun qələminin spesifikliyi qısa cümlələrdən uzun mənalar yaratmaq, qısa fəsillərdə sözün musiqisinə və ahənginə oynamaqdır. 

“Poçtalyona məktub”da sevgi məsələsinə dərin mənada toxunulur; münasibətləri bəzən isti, bəzən də sərt tonla, insan ruhunun iztirablarının sirlərini, məhəbbətin məyusluq və məğlubiyyətləri ilə yanaşı, onun gözəllik və əzəmətini çatdırır. Diqqətlə qulaq assaq, şeirlərdə müəllifin səsi,  demək olar ki, hər misrada eşidilir. 
Şəfa Vəlinin sənəti və sadəliyi özündə birləşdirən poeziyasında, eləcə də, hekayələrə çevrilmiş  nəsrində gündəlik həyat əhvalatları, gənclik hekayələri ilə sadə, ahıl insanların həyat hekayəsi, xalq dastanları,  milli irs,  folklor simfoniya təşkil edir.

Açıq qoyma qapınızı,
Papaq atıb gizlənərəm.
Günü boyayıb qırmızı
Pay deyə “eşq” gözləyərəm.

Küsdürmə məni Bakıdan...
Gəlim, dərdi oyandırım.
Yetməsə sənsiz yandığım,
Qapınızda şam yandırım.

Ay bu dərdimin yiyəsi,
Yiyəsiz qalmısanmı heç?
İstəmirəm gül dənəsi...
“Eşq” deyə çağır məni...
“Eşq!”

O, adi nitqi, məişət dilini, sadə təfərrüatları canlı şeirə çevirməyi bacarmışdır. Bir nitq necə böyük bir qığılcımın başlanğıcı ola bilərmiş?! Şeir nə dərəcədə kövrək və su damcıları dağı deşdiyi kimi qəlbi deşib parçalaya bilərmiş?!

Bağışla, bilmədim elə gün gələr,
Sevgi zirvəsinə çıxan yıxılar.
Niyə bircə dəfə gerçəyə dönmür,
O sənli yuxular, sənli yuxular?

Bəzən mənə elə gəlir ki, Şəfa Vəli cümlələri dulusçu kimi əlləri ilə formalaşdırır, sözləri  sığallaya-sığallaya sənət əsərinə çevirir. O, adi və köhnəlmiş nümunələri qıraraq ən sadə və ən adi hadisələri yeni tərzdə təqdim edir. Bir-birindən fərqli, axarlı, isti, nurlu nəğmələr toxuya bilir,  adi hadisələri həvəsli ritmlərə, nostaljiyə, həsrətə çevirməyi bacarır.

Məlumdur ki, insan əbədi deyil və bir gün hər birimiz bu dünyanı əbədi dünya ilə dəyişəcəyik. Əminəm ki, “insanın yalnız yaxşı əməlləri yer üzündə qalacaq” ifadəsi yaxşı yazıya, yaxşı şeirə, yaxşı kitaba da aiddir. Çünki yaxşı yazı, yaxşı şeir yaxşı əməllərin sırasında yer alır. Şəfa Vəli  də yaradıcılığı ilə  savab qazanan insandır.

ƏLİ RZAZADƏ (yazıçı)