24 May 2024 10:52
312
GÜNDƏM

Ziyalılar Prezidentə müraciət etdi

Ziyalılar Prezidentə müraciət etdi: Ədəbi dilimizin zənginləşməsi prosesini tənzimləyən quruma ehtiyac var


Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevə  

 

           Möhtərəm Prezident!

Azərbaycan Respublikasında dövlət dilinin qorunması və inkişaf etdirilməsi bütün vətəndaşların şərəfli borcudur. Azərbaycan dili yüzillər boyunca cilalanmaqla daim yenilənmiş, qazandığı yeni sözlər hesabına zənginləşmiş və bu minvalla indiki gözəlliyinə çatmışdır. Bu dilin formalaşmasında İzzəddin Həsənoğlu, İmadəddin Nəsimi, Şah İsmayıl Xətai, Məhəmməd Füzuli, Molla Pənah Vaqif, Mirzə Ələkbər Sabir, Səməd Vurğun, Bəxtiyar Vahabzadə kimi şairlərimizin, Cəlil Məmmədquluzadə, Cəfər Cabbarlı, Mir Cəlal Paşayev kimi yazıçı və dramaturqlarımızın,  eləcə də bir sıra elm və mədəniyyət xadimlərimizin böyük əməyi olmuşdur. 

Ulu öndərimiz Heydər Əliyev ölkəmizdə Azərbaycan dilininişləkliyinin daim qayğısına qalmış, dövlət orqanlarında doğma dilimizdən istifadəni ciddi şəkildə tələb etmişdir. Məhz onun2002-ci ildə imzaladığı fərmanla “Azərbaycan Respublikasında dövlət dili haqqında” Qanun qəbul edilmişdir.

Bu gün də dövlət dilimizin xüsusi qayğıya ehtiyacı var. Qloballaşmanın, elmi-texniki tərəqqinin sürətli gedişatı dilə yeni sözlərin gəlməsini tələb etdiyi bir dövrdə dilimizə labüd olaraq yeni terminlər daxil olur. Bu terminlərin, demək olar ki, hamısı əcnəbi dillərdən alınmadır və əksəriyyətinin Azərbaycan dilində qarşılığı yoxdur. Kortəbii termin axını dili zənginləşdirmək əvəzinə, onun təbiətinə zidd meyillərin ortaya çıxmasına səbəb olur. Görünən budur ki, son vaxtlar həyatımızın müxtəlif sahələrində söz yaradıcılığı günün tələbləri ilə ayaqlaşa bilmir. Ona görə də dilə termin axınını şərtləndirən prosesi tənzimləyə biləcək məsul bir qurumun yaradılmasına ehtiyac vardır. Məsələn, qardaş Türkiyə Cümhuriyyətində otuza yaxın ştatlı əməkdaşı olan bir təsisat mövcuddur. Onlar dilin yenilənməsi prosesini nəzarətdə saxlayır, yeni terminlərin türk dilində qarşılığını yaradır.

            Möhtərəm Prezident!

Biz hesab edirik ki, ölkəmizdə də müvafiq qurumun yaradılmasına böyük ehtiyac vardır. Bu qurum dilimizə daxil olan əcnəbi mənşəli terminləri araşdırıb zərurət  yaranarsa, ana dilimizin daxili imkanları hesabına yeni sözlərlə əvəz edə bilər.Səhiyyə, təhsil, iqtisadiyyat, informasiya-kommunikasiya texnologiyaları sahəsində əcnəbi dillərdən alınma terminlərxüsusilə çoxluq təşkil edir. Müvafiq sahələrdə çalışan ixtisaslı kadrların iştirakı ilə belə bir qurum yaradılarsa, Azərbaycan dilinin lüğət tərkibinin mahiyyətcə dolğunlaşması, inkişafı, zənginliklərinin qorunub saxlanması və müasirləşməyə uğurla uyğunlaşa bilməsi üçün çox gözəl imkanlar açıla bilər. 

            Möhtərəm Prezident!

İnanırıq ki, təklifimiz dövlət əhəmiyyətli bir məsələ kimi diqqətinizi cəlb edəcək və sırf sözügedən işlərlə məşğul olacaq ştatlı mütəxəssislərdən ibarət müvafiq dil qurumununyaradılması məsələsi tezliklə həllini tapacaqdır.

Hörmətlə

 

1. Zümrüd Dadaşzadə, professor

2. Aida Qasımova, professor

3. Fəxrəddin Veysəlli, professor

4. Qulu Məhərrəmli, professor

5. Ədalət Tahirzadə, professor     

6. Elmira Məmmədova-Kekeç, professor

7. Ramazan Qafarlı, professor

8. Tərlan Quliyev, professor 

9. Seyfəddin Rzasoy, professor

10. Qurban Bayramov, professor

11. Səadət Şıxıyeva, dosent

12. İradə Musayeva, dosent

13. Əkrəm Bağırov, dosent

14. Pərvanə Məmmədli, dosent

15. Dürdanə Rəhimzadə, dosent

16. Zəminə Rüstəmbəyli, dosent

17. Könül Nəhmətova, dosent

18. Aybəniz Rəhimova, dosent

19. Afaq Yusifli, dosent

20. Güldəniz Qocayeva, dosent

21. İsmayıl Məmmədov, dosent

22. Yeganə Kərimzadə, yazıçı

23. Nəriman Əbdülrəhmanlı, yazıçı

24. Fuad Islamzadə, dosent

25. Vasif Sadıqlı, “Filoloji Araşdırmalar və Dil Monitorinqi Mərkəzi” İctimai Birliyinin sədri