adalet.az header logo
  • Bakı 19°C
  • USD 1.7

RƏNGLİ nağıllar... - İradə TUNCAY yazır

İRADƏ TUNCAY
79078 | 2020-07-11 10:10

Bir nəfərhündür budaqlardan düşə bilməyən pişiyiqurtarmaq üçün ağaca dırmaşır. Pişiyi xilasedir, özü isə ilişir qalır ağacda. İtfaiyyə gəlir yardıma. Bizim işlərimizə bənzəyir eləmi ? İnam yaratmaqüçün it-pişik demədən ağaca çıxanlar idarə edir situasiyanı. Nəticə məlum. Nə işdisə yazan-pozanlar əmr kölgəsindən qurtarabilmirlər. Hamının da şəxsi yazanlarıvar – məhz onların dediyikimi yazmalısan, o zaman sənə rənglinağıl bəxş edəcəklər.

Və kimsənəsə bilirsə, elə dəhşətnifrət edirlər ki...Və kimsə özünə hörmətqoyursa, bu da nifrət səbəbidir. Hamı boğazaqədər çirkaba bulaşmalıdı, yoxsanağıl olmayacaq . Ya da rəngliolmayacaq...

Ekstremal vəziyyətlərdəhamının sifəti açılır.

Köhnələr çoxbildiklərindən pislik edirdi, təzələr heç nə bilmədiklərindən... Hansı dahapisdi? Bunu da mən bilmirəm.

Məsləhəti kimverir bu maraqlıdı – Aydan gəliblər? İmperiya dövləti deyilik, saray ənənələrimizyoxdu, aristokrat ailələrin (yəni kökü məşhur) sayı azdır... Hamı necə yaşayır,həyat tərzi nədi, nəyə inandırmaq olar – bunu bilməyə nə var? Özünüzü niyəSan-Fransiskodaki kimi aparırsız ki? İkicə saatlıq hündür yer görən kimi niyəcoşursuz???

***

Olub-keçənlərlə bağlı kimsə nəsə paylaşır və başlanır... Nə başlanır özünüzbilirsiz.

"Əvvəl niyədemirdiniz?" Nə bilirsiz ??? Vəguya bilmirsiz deməyin fərqi yoxdu... Mən deyirdim məsələn, sonra tədbirlərinədə getmirdim. Nəticə nə olurdu ? Cəzaverirdilər tipa...Və indi olanlar da mənim dediyimə görə olmayıb. Çox şişdilər,yuxarıların xoşuna gəlmədi... Uçub, uçub yıxıldılar...

Belə absurd məkandı ki, yalan danışmaqları cəhənnəm, hərəsi başqayalan danışır – bu gülməlidi... Eyni cameanın adamları özü də... Bunlar bir-biriynənküsülüdülər? Ən azından soruşmaq olardı da, sözü bir yerə qoymaq üçün...Yalanları da tərbiyəsiz, iyrənc…

Qədim zamanlarda Az.TV-də işlədiyim vaxtlarda (başqası yox idi zatən)maşinistkaların (belə peşə vardı) arasında bir zənən vardı. Elə qəribə yalanlardanışırdı ki... Məsələn, deyirdi ki, atam hər gün işdən gələndə kanistrlərə süddoldurub gətirir, vanna qəbul edirik...
Təsəvvür edin, Sovetin son vaxtları, aclıq, qıtlıq...Vəsüd vannası... Südü növbəyə durub alırdıq...Səhər aldın-aldın...
Utanırdıq deyək ki, ay qız, gopa basma da...
Özü də onu tanıyan (onun şəhərindən olan) işyoldaşımız vardı. Deyirdi atası doğrudan böyük vəzifədə işləyib, amma süd məsələsindəsüd rəngində danışır... Sonra bilmirəm necə oldu... Kimə hansı rəngdədanışır...
İnformasiya qıt məhsul deyil haa... Süd rəngindədanışmayaq, məncə. Utancaq adamlar qıtdı indi... Kimsə deyə bilər ki, gopabasma...

***

Uzun illərin acı təcrübəsi boy göstərir hər addımda – dinmə, danışma, hər şeygözəldi...Tamam da, bu qədər adamın ağzına yaylıq atmaq mümkün deyil. Onlar daadını dəyişir və gizli adlarıyla nifrət qusurlar. Öz adlarıyla "bəh-bəh"edirlər, 30-40 gizli adla "lənət olsun" (təxminən) deyirlər. Ürəkdəsöz yığışanda ağır olur vəziyyət... Bunun qarşısın necə almaq olar ki???

Efirdə gördükləri ən adibir adama nələr deyirlər, İlahi... Səbəb çoxdu – adi insan paxıllığındantutmuş, bildikləri yalanlara qədər... Adi tərbiyəsizliklərə qədər...

Məsələn, kiminsəhaqqında kütləvi səhifələrə nəsə bir məlumat atırlar, bilərəkdən atırlar. Nəticəsiməlumdu. Bilirlər ki, nə deyəcəklər...Və sonra bir-iki adama tərif yazmaqtapşırırlar... Guya kimdəsə abır qoyublar ki, kimsə də dinləsin... Neçə ildi buproses davam edir, indi dəyişmək olmayacaq bunu... Hamı özündən istefa versə (özlüyümüzdən)...Görək "nağarajaxlar”...

Elə mövzular var susmaqlazımdı...

Ta özünüz bilərsiz...Sizə qalmış… Hamınız ağıl dəryasısız...

***

Nəsə bir yanlışı olanda Fərəhə deyirdim niyə belə elədin? Cavab verirdi – çünki...

İndi bütün suallarıncavabı budur – ÇÜNKİ...

Neçə ilin söhbətidi – Fərəhiqucağıma götürmüşdüm, Sara narazılıq elədi ki, nənə, mən əvvəl yorulmuşdumeee...

Adam demək istəyiree, mənəvvəl yorulmuşdum axı… 

***

Fikir verirəm, biz babasız ola bilmirik. Köhnə babaları yola saldıq, təzələriqondu öz "baba"sıynan. Halbuki bir Baba olanda hamı dinc yaşayırdı. Bəşəriyyətçoxdan monoteizmə keçib, bunlar yenə politeizmə qayıdır...

***

İstədim böyük şəhərimizin muzeylərini gəzim (Ermitaj, Luvr, Pradomuzeyi,Viktoriya-Albert ) kimi məsələn – pandemiya qoymadı...

İstədim dünyanın qaynarnöqtələrindən reportaj hazırlayacaq müxbirlərimi səfərbər edim – pandemiyaimkan vermədi...

İstədim alimlərimizinnailiyyətləri haqqında məlumat verək – pandemiya zəhrimar...

Kino sənayemizi az qalaunutmuşdum – yenə pandemiya düşdü ortaya...

Bölgələrimizdə antikdövrlərdən qalmış şəhər xarabalıqları haqqında məlumat verim bəlkə – aypandemiyanı unutdum...

Pandemiya olmasa dağı-dağüstünə qoyardım... Olmadı...

***
Dünyanın hər yerində belədi – yoxsa təkcə bizdə cərimə olunanları nemes əsirikimi divara dirəyirlər??? COVİD-ə müalicəvi təsir edir ?

***

Bataqlığın qaydası budur – çox çabaladıqca, çox batırsan...

***

Prezidentin hüzuruna çıxaranda bir az düşüncəli adamları seçmək olmazmı?.. Laprusdilli olsun. Elə fikirləşir ki, təəbələri (tələbə yox) hamısı bu gündədir...

***

Zor qəsəbəmiz var... Bütüneksperimentləri bir arada elədik. Həm evə dürtdülər, həm də hamını xəstələndiribimmunitet yaratdılar...

Həm də buna görə zor ölkədi– adamı xəstəxanaya götürməyə görəhamıya təşəkkür eləməlisən. Ləzzət, jmıx...

Bu il heç hara getməkmümkün olmadığından elitnoe adamlarımız xəstəxanalarda yer bron ediblər.

***
3-4 təyyarə lazımdı, vallah. Bizdə nə qədərzəngin varki? Yığsınlar göndərsinlər xaricə. Burda adamlar onlara baxıb"nervinçat” eləyir. Hovuz arzularıvar onların da…

***
Əslində bu testdi. Bildiyiniz virus testi yox – gələcəyə hansı xalqlar keçə bilərtesti. Biz qaraçı kökənlərimizi tam göstərdik... Aparmayacaqlar bizi...

30 dərəcə istidə, ultrafioletşüaların altında şəhərin mərkəzi küçələrin yuyurlar... Absurd... Adamların sıxolduğu yerləri təmizləmək lazım idi. Deməli, nə yuxarıda , nə aşağıda yeniictimai formasiyaya keçəcək adamlar deyilik...

***
Dörd cadugər yığışır bir yerə, taxta qırıqlarından canlı düzəldir. Biri sümükləriniqurur, biri ətini-qanını yaradır, biri dərisini, biri də üfləyib can verirona... Canlı ayılır, ətrafa baxır, görür dörd adam var yanında... Yeyironları... Ac olur da...

Nəyisə xatırladır...

***
Avropanın 200, 300 il əvvəl yaşadığını biz indilərdə yaşayırıq. Və təəssüf ki, hələdə orfoqrafik qaydaları bilməyən adamların qarşısında sosial şəbəkələrin səhifələriaçılıb. Onlar oxumaq istəmir, biz öyrətmək istəmirik.

Ensiklopedist alimlər – Didro,Voltervə sairə xalqı maarifləndirməyə çalışırdılar, amma nə kilsə, nə hakimiyyətonların başını sığallamırdı. Əksinə, kütlə də onlara hücum edirdi. Volter məcburolub Fransadan Hollandiyaya qaçmışdı, Russo İsveçrədən Fransaya...Və buqaçışların sayı çoxdu. Amma mədəni inkişafın kökləri dərin olduğundan yaşıllıqartdı.

Sadəcə, səbrli və sevgidolu olmalısan... Həm savadın olmalıdı, həm də qəlbin... İLDIRIMÖTÜRƏN olmaq isəbütün ölkələrdə olub, sadəcə, müxtəlif vaxtlarda...

Xəstəlik qalıb bir tərəfdə,millət girib bir -birinə... Müharibə lazım deyil, məsafə saxlayın…

***
Özləri öz aralarında anlaşıb dil tapsaydılar, biz də virusun çarəsintapardıq...

Onlar deyir ki, bizəinanmırsız. Biz deyirik ki, inanırıq. Onlar da bizim inandığımıza inanmırlar...Belə qarşılıqlı inam şəraitində keçinib gedirik...

Dedin...inandım. Təkrarelədin...şübhələndim. And içdin...bildim yalan deyirsən...

Bizim asudə vaxtımızlahansı təşkilat məşğul olacaq?

O yazırlaree filankəsyoluxdu – təsəlli üçün yazırlar???

Yatmamışdan əvvəl"halva-halva" deyin mütləq. Ağız şirin olmur, yox.. Deyir müalicəvi əhəmiyyətivar.

Çəyirtkənin gözühardadır mövzusunda mühazirə...

Xəstəlik ölkəyə giribsəartıq (statistikaya görə deyirəm), xəstəxanalar ixtisas dəyişibsə artıq (bıçaqyarasından , maşın qəzasından ölmək olar deyirlər, təki müalicəsi olmayanvirusdan olmasın) nəyi karantinə alırlar? Şəhər sıxlıqdan partlayır (həm də gərginlikdən)...Balaca bir ölkədi, asan idi yığıb -yığışdırmaq... Olmadı, niyə? Onu dagörürük... Allah köməyimiz olsun...

***
Dərs keçən çoxdu. Müəllim çatışmır...

Deyir Karranti(n) partizanları çox sevir...

İçimdə veyillənirəm... Karantinqaydaların pozmadan gəzirəm...

***
Narazılıq eləməyək – rəsmi qurumlar deyir ki, biz sağ-salamatıq. Sizin də sağ-salamatolmağınızı o böyük Allahdan arzu eləyirik …

Bu da Qarabağ məsələsinədönəcək deyəsən... Orda ATƏT var, burda ÜST... Təşəkkürlərnən yola verəcəyik...


TƏQVİM / ARXİV