Azərbaycan öz tarixinin ən qüdrətli və şərəfli dövrünü yaşayır. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi altında keçən 23 il xalqımızın yaddaşına təkcə iqtisadi yüksəliş və diplomatik uğurlar dövrü kimi deyil, həm də 30 illik işğala son qoyan, dövlət suverenliyini ölkənin hər bir qarışında bərpa edən bir "Zəfər Erası" kimi həkk olunub. Bu gün Azərbaycan regionda yeni reallıqlar diktə edən, qlobal enerji təhlükəsizliyində strateji aktor kimi çıxış edən və "Böyük Qayıdış"la öz doğma torpaqlarına yeni həyat verən bir gücdür. 2025-ci ilin “Konstitusiya və Suverenlik İli” elan edilməsi bu böyük yolun məntiqi yekunu, gələcək yüksəlişin isə təməlidir.

aia.az saytının baş redaktoru Azər Məmmədovla söhbətimizdə dövlət başçısının uzaqgörən siyasətinin doğurduğu bu tarixi nəticələri, iqtisadi müstəqilliyimizin siyasi qələbələrdəki rolunu və Azərbaycanın Türk dünyasındakı mərkəzi mövqeyini təhlil edirik.

- Azər müəllim, biz bu gün sadəcə təqvim dəyişikliyini deyil, bütöv bir regionun simasını dəyişən tarixi bir epoxanı yaşayırıq. Bu gün Azərbaycanı 30 illik işğalın kölgəsindən çıxarıb qlobal siyasətin və enerji xəritəsinin mərkəzinə daşıyan İlham Əliyevin 23 illik liderlik fenomenini necə xarakterizə edərdiniz?

- Bu çox vacib məqamdır. Bilirsiniz, Prezident İlham Əliyevin 23 illik rəhbərliyi Azərbaycan tarixində sadəcə bir zaman kəsiyi deyil, milli dövlətçilik intibahın geniş vüsət aldığı və tam suverenliyin bərqərar olduğu "Zəfər epoxası"dır. Bu dövr Azərbaycanın iqtisadi asılılıqdan qurtularaq mütləq regional liderə, qlobal enerji təhlükəsizliyinin əsas dayağına və ən əsası, məğlub xalqdan qalib xalqa çevrilməsinin tarixidir. 2025-ci ilin “Konstitusiya və Suverenlik İli” elan edilməsi və 20 sentyabrın Dövlət Suverenliyi Günü kimi qeyd olunması bizim bu illər ərzində qazandığımız bütün nailiyyətlərin hüquqi və mənəvi möhürüdür. Biz indi hər bir qarışında bayrağımızın dalğalandığı qüdrətli bir dövlətin vətəndaşlarıyıq.

- Bu gün dünya sanki böyük bir fırtınanın içindədir. Bir tərəfdə qlobal güclərin amansız rəqabəti, digər tərəfdə qonşu regionlarda gedən müharibələr... Belə bir "qlobal çalxalanma" dövründə Azərbaycanın həm daxili sabitliyini qoruması, həm də sürətlə inkişaf etməsi dünya miqyasında heyrətlə izlənilir. Sizcə Prezident İlham Əliyevin yaratdığı bu "sakitlik adası" modelinin sirri nədədir?
- Həqiqətən də, Azərbaycanın ətrafı onilliklərdir davam edən böhranlarla əhatə olunub. Bir çox dövlətlər səriştəsiz idarəçilik və kənar diktələrin qurbanı olub tənəzzülə uğradığı halda, Azərbaycan bu fırtınaların ortasında öz inkişaf kursunu cızır. Bunun əsas sirri cənab Prezidentin milli maraqlara söykənən müstəqil siyasətidir. Dövlət başçısı heç vaxt Azərbaycanı başqa güclərin poliqonuna çevirməyə imkan vermədi. O, güclü ordu, güclü iqtisadiyyat və ən əsası, xalq-iqtidar birliyi üzərində sarsılmaz bir qala qurub. Cənab Prezident sübut etdi ki, liderlik yalnız böhranları idarə etmək deyil, həm də ölkəni o böhranlardan uzaq tutmaq bacarığıdır.

- Məhz Prezident İlham Əliyevin "dəmir məntiqi" Ermənistanın və onun havadarlarının planlarını necə alt-üst etdi?

- Dövlət başçısının “Qarabağ Azərbaycandır və nida işarəsi!” manifesti 44 günlük Vətən müharibəsində “Dəmir yumruğ”a çevrilərək tarixi ədaləti bərpa etdi. Bu zəfər, Minsk qrupu kimi səmərəsiz formatların fəaliyyətinə son qoyaraq, Azərbaycanın öz gücü ilə yaratdığı yeni geosiyasi reallığı dünyaya qəbul etdirdi. Biz artıq 907-ci düzəlişi arxivə göndərmiş, iqtisadi blokadaları yarmış bir dövlətik. Ermənistanla sülh müqaviləsinin hazırlanması isə gələcəkdə bölgədə davamlı sabitliyin təminatı üçün vacib addımdır.

- Azər müəllim, biz çox vaxt hərbi Zəfərdən danışırıq, lakin bu Zəfərin arxasında həm də nəhəng bir iqtisadi potensial dayanırdı. Cənab Prezidentin "iqtisadi müstəqillik" strategiyası bu gün işğaldan azad edilmiş ərazilərin maliyyə yükünü heç bir kənar yardıma ehtiyac duymadan qarşılamağımıza necə imkan verdi?

- Bu, praqmatik iqtisadi siyasətin ən parlaq nəticəsidir. Azərbaycan neft gəlirlərindən əldə olunan vəsaitləri ağıllı şəkildə qeyri-neft sektorunun genişlənməsinə yönəltdi. Hətta torpaqların işğaldan azad edilməsindən yaranan nəhəng iqtisadi yükə baxmayaraq, biz bərpa işlərini tamamilə daxili resurslar hesabına həyata keçiririk. Bu, iqtisadi müstəqilliyimizin real təzahürüdür. Dövlət başçısının dediyi kimi: “İqtisadi inkişaf və sosial rifah əl-ələ verməlidir. Biz güclü dövlət qururuq, amma ən böyük sərvətimiz insanlarımızdır.”

- Prezident İlham Əliyev həm AMEA-nın 80 illik yubileyində, həm də yerli televiziyalara müsahibəsində çox həssas bir məqama — ana dilimizin saflığının qorunması məsələsinə toxundu. Bir media rəhbəri kimi, bu çağırışları necə dəyərləndirirsiniz?

- Dövlət başçısı haqlı olaraq vurğulayır ki, "Azərbaycan dili bizi bir xalq kimi qoruyub saxlayib". Əgər biz dilimizi yad ünsürlərdən qorumasaq, milli kimliyimiz təhlükə altına düşər. Dilimizin zənginliyi hər bir fikri ifadə etməyə imkan verir, buna görə də "modernləşmək" adı altında dilə yabançı kəlmələr qatmaq yolverilməzdir. Bu, sadəcə dilçilik məsələsi deyil, bu, strateji təhlükəsizlik məsələsidir. Biz ana dilimizə dövlət bayrağına yanaşdığımız kimi müqəddəs yanaşmalıyıq.

- Azərbaycan COP29 kimi möhtəşəm bir tədbirə ev sahibliyi etməklə dünyaya "Yaşıl enerji" mesajı verdi. Bəs bu addım ölkəmizin beynəlxalq imicinə nə qazandırdı?

- Dünyanın enerji transformasiyası fonunda, ölkəmiz bərpa olunan enerji mənbələrinə böyük investisiyalar qoyur. İşğaldan azad olunmuş ərazilərdə yaradılan yaşıl enerji zonaları bunun bariz nümunəsidir. Cəbrayılda "Masdar" və "ACWA Power" kimi nəhənglərlə icra olunan layihələr Azərbaycanın qlobal iqlim siyasətində mühüm tərəfdaş olduğunu göstərdi. Bu addımlarla Azərbaycan "mavi enerjidən yaşıl enerjiyə" keçid strategiyasını uğurla reallaşdırır.

- İdarəçilikdə şəffaflıq və innovasiya məsələlərinə toxunmasaq olmaz. "ASAN xidmət" və kosmik proqramlarımız bu gün hansı mərhələdədir?

- "ASAN xidmət" sistemi idarəetmədə inqilab sayılır və artıq Azərbaycanın "intellektual brendi" kimi qəbul olunub. Digər tərəfdən, Azərbaycan artıq kosmik bir ölkədir. Milli peyklərimiz — Azerspace-1, Azersky və Azerspace-2 ölkənin həm təhlükəsizliyini, həm də sosial-iqtisadi inkişafını sığortalayır. Bu da o deməkdir ki, cənab Prezidentin rəhbərliyi ilə Azərbaycan iqtisadi gücünü həm də texnoloji gücə çevirməyi bacardı.

- Azad edilmiş ərazilərdəki sürətli yenidənqurma və "Böyük Qayıdış" barədə nə deyə bilərsiniz? Zəngəzur koridoru bu prosesin hansı hissəsini tamamlayır?

- Bu gün Qarabağda aparılan işlər dünyada tayı-bərabəri olmayan bir miqyas alıb. Füzuli, Zəngilan və Laçın hava limanları, “Ağıllı kənd” layihələri Azərbaycanın qüdrətinin nümayişidir. “Böyük Qayıdış” proqramı çərçivəsində yüz minlərlə insanın doğma yurduna dönməsi tarixi ədalətin bərpasıdır. Zəngəzur koridorunun açılması isə Azərbaycanı Türk dünyası ilə birbaşa birləşdirən, Türkiyə ilə quru əlaqəmizi təmin edən strateji bir körpüdür.

- Son olaraq, milli birlik və Türk dünyası ilə inteqrasiya haqqında düşüncələrinizi bölüşərdiniz...

- Dövlət başçısının dediyi kimi: “Bizim ailəmiz Türk dünyasıdır”. Türkiyə ilə imzalanan Şuşa Bəyannaməsi qardaşlıq münasibətlərimizi strateji müttəfiqlik zirvəsinə qaldırıb. Türk Dövlətləri Təşkilatı isə artıq beynəlxalq səviyyədə söz sahibi olan bir güc mərkəzidir. Cənab Prezident İlham Əliyevin uzaqgörən siyasəti Azərbaycanı gələcək onilliklərdə daha böyük zəfərlərə aparan bir yoldur.

- Azər müəllim, dolğun fikirlərinizə və dərin təhlilinizə görə təşəkkür edirik.

- Sağ olun.

Söhbətləşdi: Şəmsi Qoca