adalet.az header logo
  • Bakı -°C
05 Avqust 2026 12:08
64
ƏDƏBİYYAT
A- A+

BÜTÜN DİNLƏRİN VƏ FƏLSƏFƏNİN ORTAQ MƏFHUMU SEVGİDİR

İnsan dünyaya gəldiyi andan etibarən bir həqiqətin içində yaşayır: o, tək deyil. Onu həyata gətirən ana sevgisi, böyüdən ailə məhəbbəti, qoruyan cəmiyyət, düşündürən söz, yaşadan ümid və bütün bunların fövqündə dayanan mənəvi bağlar insan həyatının görünməyən dayaqlarını təşkil edir. İnsan çox şeyi sonradan öyrənir, lakin sevilmək və sevmək ehtiyacını özü ilə dünyaya gətirir. Buna görə də sevgi yalnız bir hiss deyil, insan varlığının başlanğıc nöqtələrindən biridir.

Dünyanın müxtəlif coğrafiyalarında yaranmış dinlər, fərqli mədəniyyətlərdə meydana gəlmiş fəlsəfi məktəblər, bir-birindən uzaq xalqların mifləri, əxlaq sistemləri və mənəvi təlimləri arasında çox böyük fərqlər vardır. Onların Tanrı, insan, kainat, ölüm, ruh, taleyin mahiyyəti haqqında müxtəlif izahları mövcuddur. Lakin bütün bu fərqliliklərin dərinliyinə endikdə insanı yaxşılığa, mərhəmətə, bağışlamağa, ədalətə, fədakarlığa və mənəvi kamilliyə çağıran ortaq bir xətt görünür.

Bu xətt sevgidir.

Sevgi dinlərin yalnız bir mövzusu deyil, onların mənəvi məqsədinə aparan yollardan biridir. Fəlsəfə üçün də sevgi sadəcə romantik duyğu deyil. O, insanın özündən kənara çıxaraq başqa bir varlığın dəyərini qəbul etməsi, başqasının ağrısını öz ağrısı kimi hiss etməsi və həyatın mənasını yalnız mənfəətdə deyil, münasibətdə, fədakarlıqda və mənəvi bağlılıqda görməsidir.

Bəlkə də buna görə insanlıq tarixində ən böyük mənəvi çağırışların çoxu eyni həqiqətə müxtəlif dillərdə səslənib. İnsanı insana düşmən edən nifrətdən uzaqlaş, sevginin yaratdığı mənəvi dünyaya yaxınlaş.

Dinlər tarix boyu insanın cavab axtardığı ən böyük suallara münasibət bildirmişdir: Mən kiməm? Haradan gəlmişəm? Hara gedirəm? Nə üçün yaşayıram? Yaxşılıq nədir? Şər nədir? Ölüm həyatın sonudurmu? İnsan necə kamilləşə bilər?

Bu sualların cavabları dinlərdə müxtəlif formalarda ifadə olunub. Lakin insanın yaxşılığa yönəldilməsi, mərhəmət göstərməsi, haqsızlıqdan çəkinməsi, ehtiyacı olana əl tutması, bağışlamağı bacarması kimi dəyərlər böyük dini ənənələrin mühüm hissəsini təşkil edir.

İslamda Allahın mərhəməti, insanın mərhəmətli və ədalətli olması, yetimə, kasıba, zəifə sahib çıxmaq, insan həyatına hörmət etmək kimi prinsiplər sevginin sosial və mənəvi təzahürlərini ortaya qoyur. Xristianlıqda sevgi insanın həm Allaha, həm də insanlara münasibətinin əsas meyarlarından biri kimi təqdim edilir. Yəhudilikdə insanın başqasına münasibətində ədalət və mərhəmət mühüm yer tutur. Buddizmdə canlılara qarşı mərhəmət və şəfqət mənəvi azadlığın mühüm istiqamətlərindəndir. Hindu düşüncəsində müxtəlif yollarla ifadə olunan sevgi, bağlılıq və bütün varlıqların birliyi ideyası diqqət çəkir.

Terminlər fərqlidir.

İbadət formaları fərqlidir.

Fəlsəfi izahlar fərqlidir.

Mədəniyyətlər fərqlidir.

Amma insanın öz eqosunun sərhədlərini aşması və başqasının varlığını dəyərli hesab etməsi bütün bu yolların ortaq mənəvi məzmunlarından biridir.

Deməli, dinlərin ortaq dili bəzən sözlərdə deyil, insanın davranışında görünür.

Sevgi haqqında danışarkən çox vaxt onun romantik tərəfi yada düşür. Halbuki sevginin əsl fəlsəfi miqyası romantik münasibətlərdən qat-qat genişdir.

Ana övladını sevir.

Müəllim şagirdinin gələcəyinə inanır.

Həkim xəstənin həyatını qorumağa çalışır.

Ata övladının yolunu işıqlandırmaq istəyir.

İnsan Vətənini sevir.

Bir insan tanımadığı başqa bir insanın dərdinə yanır.

Bunların hamısında sevginin müxtəlif formaları mövcuddur.

Əsl sevgi yalnız “mən səni sevirəm” demək deyil. Əsl sevgi “sənin varlığının mənim üçün dəyəri var” deyə bilməkdir.

Bu baxımdan sevgi məsuliyyət yaradır.

Sevən insan laqeyd qala bilmir. Çünki sevgi insanı qarşısındakının taleyinə münasibət bildirməyə məcbur edir. Bir insanı seviriksə, onun ağrısına göz yummaq çətinləşir. İnsanlığı seviriksə, insanın əzabına biganə qalmaq mənəvi ziddiyyətə çevrilir.

Deməli, sevgi hissdən əmələ, duyğudan davranışa keçəndə mənəvi dəyərə çevrilir.

Fəlsəfənin əsas suallarından biri budur: insan necə yaxşı yaşamalıdır?

Bu sualın içində əslində sevgi də gizlənir.

Çünki yaxşı həyat yalnız uzun ömür deyil. Yaxşı həyat insanın öz varlığını başqalarının varlığı ilə mənalandıra bildiyi həyatdır.

Qədim yunan fəlsəfəsində sevgi anlayışı müxtəlif formalarda araşdırılıb. Platon sevgini yalnız fiziki və romantik cazibə kimi deyil, insanı gözəlliyin və həqiqətin daha yüksək mərtəbələrinə aparan mənəvi yüksəliş kimi düşünürdü. Aristotel dostluğa və insan münasibətlərinə xüsusi əhəmiyyət verirdi. Onun düşüncəsində insan cəmiyyətdən kənarda tam mənada insan ola bilməz.

Sonrakı fəlsəfi düşüncədə də sevgi müxtəlif formalarda meydana çıxıb. Bir filosof sevgini insanın mənəvi azadlığı ilə əlaqələndirib, digəri mərhəməti ön plana çəkib, başqa biri insanın məsuliyyətini vurğulayıb.

Beləliklə, fəlsəfə sevginin yalnız “nə hiss etdiyimizi” deyil, “necə yaşamalı olduğumuzu” müəyyən edən güc olduğunu göstərir.

İnsanın ən böyük daxili maneələrindən biri eqodur.

Eqo deyir:

Mən daha üstünəm.

Mənim haqqım daha vacibdir.

Mənim qazancım önəmlidir.

Mənim rahatlığım əsasdır.

Sevgi isə insanın qarşısına başqa bir sual qoyur:

“Bəs başqası?”

Bu kiçik sual insanın bütün mənəvi dünyasını dəyişə bilər.

İnsan yalnız özünü düşündüyü zaman dünyanın mərkəzinə özünü yerləşdirir. Başqasını düşündüyü anda isə həmin mərkəz genişlənir. Sevgi insanın daxili dünyasında “mən” sözünün yanına “sən” sözünü gətirir. Daha böyük mərhələdə isə “biz” anlayışını yaradır.

Bəlkə də sivilizasiyanın ən böyük inkişaflarından biri məhz “mən”dən “biz”ə keçiddir.

İnsan yalnız özünü qorumağı öyrənəndə fərd olur.

Başqasını qorumağı öyrənəndə insan olur.

Sevgi mərhəmət doğurur.

Mərhəmət isə insanın özündən başqa birinin ağrısını hiss etməsidir.

Küçədə ağlayan uşağı görəndə onun dərdini soruşmaq, yaşlı insanın əlindən tutmaq, ehtiyacı olan insana yardım etmək, xəstə insanın yanında olmaq, bunlar böyük fəlsəfi traktatlar yazmadan fəlsəfənin ən sadə və ən dərin cavablarını verməkdir.

Mərhəmət insanın daxilindəki sərtliyi yumşaldır.

Nifrət sərhəd çəkir.

Sevgi körpü salır.

Nifrət “sən başqasan” deyir.

Sevgi “sən də mənim kimi insansan” deyir.

Məhz bu səbəbdən sevgi yalnız fərdi hiss deyil, cəmiyyətin mənəvi təhlükəsizliyini təmin edən qüvvədir.

Tarixə baxanda insanlığın böyük nailiyyətləri ilə yanaşı, böyük faciələrini də görürük. Müharibələr, zorakılıqlar, ayrı-seçkiliklər, intiqamlar, insanın insana qarşı qəddarlığı bəzən tarix kitablarının səhifələrini qara rəngə boyayıb.

Bu faciələrin kökündə çox zaman “başqasının həyatının mənim həyatım qədər dəyərli olmadığını” düşünmək dayanır.

Sevgi isə bunun əksini deyir.

Sevgi deyir ki, qarşımdakı insanın da arzusu var.

Onun da anası var.

Onun da övladı var.

Onun da qorxuları, ümidləri, xatirələri var.

Bu baxımdan sevgi müharibənin yalnız nəticələrini deyil, onun mənəvi köklərini də sorğulayan qüvvədir.

Əgər insan qarşısındakının insanlığını həqiqətən görə bilsə, onu məhv etmək daha çətin olar.

Sevginin sərhədi yalnız insanla insan arasında deyil.

Təbiətə münasibət də insanın mənəvi səviyyəsini göstərir.

Meşəni yalnız odun kimi görən insanla meşəni canlı həyatın bir hissəsi kimi görən insan arasında böyük mənəvi fərq vardır.

Çayı yalnız istifadə ediləcək su mənbəyi kimi görmək başqa şeydir, onun gələcək nəsillərin haqqı olduğunu düşünmək başqa.

Heyvanı yalnız insanın ehtiyacına xidmət edən canlı kimi görmək başqa, onun da yaşamaq haqqının olduğunu qəbul etmək tamam başqa.

Sevgi insanın ətrafındakı dünyanı “mənim üçün yaradılıb” düşüncəsindən “mən də bu dünyanın bir parçasıyam” düşüncəsinə gətirir.

Bu isə ekoloji düşüncənin də mənəvi əsaslarından biridir.

Sevmək asan görünə bilər.

Bağışlamaq isə daha çətindir.

Çünki insanın qəlbində inciklik uzun müddət yaşaya bilir. Bəzən insanın yarasını illər sağalda bilmir. İnsan keçmişdə aldığı ağrını bu günün üzərinə daşıyır.

Bağışlamaq baş verən hadisəni unutmaq demək deyil.

Bağışlamaq haqsızlığı təsdiqləmək də deyil.

Bağışlamaq insanın özünü keçmişin əsirliyindən xilas etməsidir.

Nifrət insanı keçmişə bağlayır.

Bağışlamaq gələcəyə yol açır.

Bu səbəbdən bağışlama sevginin ən yüksək sınaqlarından biridir.

İnsan özünü də sevməlidir.

Lakin özünü sevmək özünü hamıdan üstün tutmaq deyil.

Özünü sevmək öz varlığını dəyərli hesab etmək, öz mənəviyyatını qorumaq, özünü alçaltmamaq, səhvlərini qəbul etmək və inkişaf etməyə çalışmaqdır.

Eqoizm isə insanın özünü dünyanın mərkəzinə yerləşdirməsidir.

Sağlam özünəhörmət insanı başqasına hörmət etməyə aparır.

Eqoizm isə başqasını əzməyə.

Bu fərqi anlamadan sevgi fəlsəfəsini başa düşmək mümkün deyil.

Çünki başqasını sevə bilmək üçün insan əvvəlcə öz daxilində sağlam mənəvi münasibət yaratmalıdır.

İnsan kitab oxuyaraq çox şey öyrənə bilər.

Müəllimdən bilik ala bilər.

Universitet bitirə bilər.

Elmi dərəcə qazana bilər.

Amma bütün bunlar insanın mütləq mənada mərhəmətli və yaxşı olacağına zəmanət vermir.

Sevgi isə insanın daxilində başqa bir məktəb yaradır.

Bu məktəbin dərsləri mərhəmət, səbir, sədaqət, bağışlama, fədakarlıq və məsuliyyətdir.

Bu məktəbin müəllimi həyatdır.

İmtahanları isə insan münasibətləridir.

İnsan ən çox sevdiyi insan qarşısında, ən çox incindiyi anda və heç kimin görmədiyi zamanlarda öz mənəvi səviyyəsini göstərir.

Çünki əsl insanlıq tamaşa üçün göstərilən davranış deyil.

Əsl insanlıq heç kimin görmədiyi yerdə belə yaxşılığı seçməkdir.

Bəzən sevgi yanlış başa düşülür.

Elə düşünülür ki, sevən insan hər şeyi bağışlamalı, hər haqsızlığa göz yummalıdır.

Xeyr.

Əsl sevgi ədalətsizliyə susmaq deyil.

Əksinə, sevgi insanı ədalətə çağırır.

Çünki bir insanı həqiqətən seviriksə, onun zülmə məruz qalmasına laqeyd qala bilmərik.

Ədalət sevgisiz sərtləşə bilər.

Sevgi ədalətsiz olduqda isə korlaşa bilər.

Buna görə sağlam cəmiyyət üçün sevgi ilə ədalət yanaşı addımlamalıdır.

Ədalət haqqı qoruyur.

Sevgi insanlığı qoruyur.

İnsan nifrət etdiyi zaman daxilən öz nifrət etdiyi şeyə bağlanır.

Çünki nifrət də insanın düşüncəsini öz obyektinə bağlayan gücdür.

Sevgi isə insanın daxilində genişlik yaradır.

Sevən insanın dünyası böyüyür.

O, yalnız öz dərdini deyil, başqasının dərdini də düşünür.

Yalnız öz uğurunu deyil, başqasının uğurunu da sevə bilir.

Yalnız öz yolunu deyil, başqasının yolunu da işıqlandırmaq istəyir.

Bu mənada sevgi insanın daxili azadlığının ən yüksək formalarından biridir.

İnsan ölür.

Saraylar dağılır.

Sərvətlər bölünür.

Vəzifələr unudulur.

Adlar zamanın içində solur.

Lakin insanın başqa bir insanın qəlbində yaratdığı yaxşılıq yaşayır.

Bir müəllimin verdiyi ümid illərlə davam edə bilər.

Bir ananın sevgisi övladının bütün ömrünü müşayiət edə bilər.

Bir insanın vaxtında dediyi bir xoş söz başqa bir insanın həyatını dəyişə bilər.

Deməli, insanın dünyada qoyduğu ən qiymətli iz daş üzərində deyil, qəlb üzərində yazılır.

Qəlbə yazılan yazının mürəkkəbi isə sevgidir.

Bu gün texnologiya insanları bir-birinə əvvəlkindən daha çox yaxınlaşdırıb. Minlərlə kilometr uzaqdakı insanla saniyələr içində əlaqə yaratmaq mümkündür.

Lakin qəribə bir paradoks yaranıb.

İnsanlar texniki baxımdan yaxınlaşdıqca, mənəvi baxımdan bəzən uzaqlaşırlar.

Bir mesaj göndərmək asandır.

Bir insanı anlamaq çətindir.

Bir şəkli bəyənmək asandır.

Bir insanın ağrısını bölüşmək çətindir.

Bir cümlə yazmaq asandır.

Amma həmin cümlənin qarşı tərəfin qəlbində necə səslənəcəyini düşünmək çətindir.

Deməli, müasir dünyanın texnologiyadan daha çox ehtiyac duyduğu şey insanlıqdır.

Və insanlığın ən qədim, ən etibarlı dayağı yenə sevgidir.

Bilik insana güc verir.

Texnologiya həmin gücü daha da artırır.

Lakin gücün qarşısında mənəvi məsuliyyət dayanmadıqda bilik insanlığı xilas etmək əvəzinə ona zərər də verə bilər.

Bu səbəbdən gələcəyin insanı yalnız savadlı deyil, həm də mərhəmətli olmalıdır.

Yalnız ağıllı deyil, vicdanlı olmalıdır.

Yalnız uğurlu deyil, insanpərvər olmalıdır.

Elm insanın nə edə biləcəyini göstərir.

Əxlaq isə nə etməli olduğunu.

Sevgi isə niyə insan olaraq qalmalı olduğunu xatırladır.

İnsanlar dilinə, milliyyətinə, mədəniyyətinə, dünyagörüşünə, sosial vəziyyətinə görə bir-birindən fərqlənə bilərlər.

Lakin ağrı bütün insanlarda ağrıdır.

Ana itkisi bütün insanlarda itkidir.

Övlad sevinci bütün analarda və atalarda sevincdir.

Ümid bütün insanlarda işıqdır.

Qorxu bütün insanlarda titrəyişdir.

Sevgi isə bütün bu fərqliliklərin altından keçən ümumi mənəvi damardır.

İnsan başqa bir insanın dilini bilməyə bilər, amma onun göz yaşını anlaya bilər.

Dini dünyagörüşünü bölüşməyə bilər, amma onun dərdinə şərik ola bilər.

Mədəniyyətini bilməyə bilər, amma onun əlindən tuta bilər.

Çünki sevginin tərcüməyə ehtiyacı yoxdur.

Həyatın ən böyük mənası bəlkə də yalnız öz həyatını yaşamaq deyil, başqasının həyatına da işıq qatmaqdır.

İnsan bəzən bir ev tikir və onu özündən sonra qoyub gedir.

Bəzən kitab yazır.

Bəzən ağac əkir.

Bəzən bir şagird yetişdirir.

Bəzən bir yetimin başını sığallayır.

Bəzən yalnız bir insana “sən bacararsan” deyir.

Bütün bunlar insanın öz ömrünü başqa ömürlərdə davam etdirməsidir.

Sevgi məhz budur:

Öz varlığından başqasına pay vermək.

İnsanların çoxu qarşısındakını öz istədiyi kimi görmək istəyir.

Sevgi isə qarşısındakını olduğu kimi görməyi öyrədir.

Onun zəifliklərini də görür.

Qüsurlarını da görür.

Qorxularını da anlayır.

Amma bütün bunların içində onun insanlığını itirmir.

Bu, çox böyük mənəvi qabiliyyətdir.

Çünki sevmək yalnız gözəlliyi görmək deyil.

Bəzən sevgi insanın qaranlıq tərəflərini görüb onun işığa çıxmasına inanmaqdır.

Din insanı mənəvi yüksəlişə çağırır.

Fəlsəfə insanı düşünməyə çağırır.

Əxlaq insanı doğru davranmağa çağırır.

Sənət insanın qəlbinə toxunur.

Ədəbiyyat insanın taleyini başqa bir insanın taleyi ilə müqayisə etməyə imkan verir.

Elm həqiqəti axtarır.

Bütün bu yolların məqsədi eyni olmasa da, insanın daha kamil olması ideyasında kəsişə bilər.

Sevgi isə həmin kəsişmə nöqtəsində dayanır.

Çünki sevgi olmadan bilik soyuqlaşa bilər.

Əxlaq sevgisiz mexaniki qaydaya çevrilə bilər.

Din sevgisiz formal mərasimə çevrilə bilər.

Fəlsəfə sevgisiz yalnız nəzəri mübahisə olaraq qala bilər.

Sənət sevgisiz yalnız texniki ustalığa çevrilə bilər.

İnsan isə sevgisiz öz insanlığının mahiyyətindən uzaqlaşa bilər.

Bəlkə də gələcəyin ən böyük inqilabı texnoloji deyil, mənəvi olacaq.

İnsan Marsa gedə bilər.

Süni intellekt yarada bilər.

Yeni enerji mənbələri tapa bilər.

Xəstəliklərin müalicəsində böyük nailiyyətlər əldə edə bilər.

Lakin bir insan digər insanın ağrısını hiss etməyi bacarmırsa, bütün bu inkişafların mənəvi dəyəri sual altında qalır.

Gələcəyin dünyasında əsas məsələ “nə qədər güclüyük?” sualı olmayacaq.

Əsas sual belə olacaq:

“Gücümüzü nə üçün istifadə edirik?”

Əgər cavab insanı qorumaq, yaşatmaq, azad etmək və inkişaf etdirməkdirsə, texnologiya insanlığın dostuna çevriləcək.

Əgər cavab yalnız mənfəət, hakimiyyət və üstünlükdürsə, inkişaf təhlükəyə çevrilə bilər.

Bu baxımdan sevgi gələcəyin də etik kompasıdır.

Dövlətlərin konstitusiyaları yazılır.

Qanunlar qəbul edilir.

Qaydalar müəyyənləşdirilir.

Lakin heç bir qanun insanı məcbur etməklə onun qəlbində mərhəmət yarada bilməz.

Qanun oğurluğun qarşısını ala bilər.

Amma sevgi insanın oğurlamaq fikrinə belə yaxınlaşmamasını təmin edə bilər.

Qanun cinayəti cəzalandıra bilər.

Amma sevgi cinayətə aparan mənəvi boşluğu aradan qaldıra bilər.

Qanun insanı məcbur edə bilər.

Sevgi isə insanı könüllü olaraq yaxşılığa yönəldir.

Bu mənada sevgi insanlığın yazılmamış konstitusiyasıdır.

Bütün dinlərin və fəlsəfi məktəblərin eyni fikri eyni sözlərlə ifadə etdiyini iddia etmək doğru olmaz. Onların dünyagörüşləri, Tanrı və varlıq haqqında təsəvvürləri, insanın həyat məqsədi barədə yanaşmaları və mənəvi sistemləri arasında ciddi fərqlər vardır. Lakin həmin müxtəlif yolların insanı mərhəmətə, yaxşılığa, ədalətə, fədakarlığa, bağışlamağa və mənəvi kamilliyə yönəldən tərəfləri mövcuddur. Bu mənəvi istiqamətlərin ən dərin ortaq ifadələrindən biri sevgidir.

Sevgi yalnız ürəyin hiss etdiyi duyğu deyil.

Sevgi bir dünya görüşüdür.

Sevgi bir əxlaqdır.

Sevgi bir məsuliyyətdir.

Sevgi bir seçimdir.

Sevgi insanın öz eqosunun sərhədlərini aşaraq başqa bir varlığın dəyərini qəbul etməsidir.

Əgər insan yalnız özünü düşünürsə, onun dünyası öz bədəninin sərhədləri qədər daralır. Əgər ailəsini düşünürsə, həmin dünya böyüyür. Vətənini düşünürsə, daha da genişlənir. Bütün insanlığı düşünəndə isə insan öz fərdi varlığından ümumbəşəri varlığa doğru yüksəlir.

Bəlkə də sevginin ən böyük sirri elə budur:

Sevgi insanın özündən vaz keçməsi deyil, özünü daha böyük bir bütövün içində tapmasıdır.

İnsan sevgidə özünü itirmir.

Əksinə, özünün ən həqiqi formasını tapır.

Din insana göylə münasibət qurmağı öyrədə bilər.

Fəlsəfə insana həqiqəti axtarmağı öyrədə bilər.

Elm kainatın sirlərini açmağa kömək edə bilər.

Ədəbiyyat insan qəlbinin dərinliklərinə endirə bilər.

Amma bütün bunların insanlıq naminə işləməsi üçün onların mərkəzində bir mənəvi dəyər dayanmalıdır.

O dəyər sevgidir.

Çünki sevgi olmayan yerdə bilik üstünlük vasitəsinə, din formal mərasimə, fəlsəfə soyuq mübahisəyə, azadlıq məsuliyyətsizliyə, ədalət sərtliyə, güc zorakılığa çevrilə bilər.

Sevgi isə bütün bunlara insanilik qazandırır.

O, insanın qəlbindəki qaranlığa yandırılan çıraqdır.

O, ayrılmış insanlar arasında salınan körpüdür.

O, nifrətin qarşısında səssiz, lakin məğlubedilməz bir müqavimətdir.

O, ölümün qarşısında həyatın qoyduğu mənəvi imzadır.

İnsan ömrü qısadır.

Lakin sevginin yaratdığı təsir insan ömründən daha uzun yaşaya bilər.

Bir insanın yaxşılığı başqa bir insana keçir.

O insan həmin yaxşılığı başqasına ötürür.

Beləcə, sevgi bir ürəkdən digərinə keçərək görünməz bir zəncir yaradır.

Bəlkə də insanlığın bütün tarixi həmin görünməz zəncirin qırılmaması uğrunda gedən mübarizədir.

Və nə qədər ki, insan başqa bir insanın ağrısını öz ağrısı, sevincini öz sevinci kimi görə bilir, dünya hələ tamamilə qaranlığa qərq olmayıb.

Çünki insanlığın son sözü nə sərvət olacaq, nə hakimiyyət, nə şöhrət, nə də güc.

İnsanlığın son və ən böyük sözü yenə də sevgi olacaq.

Sevil Azadqızı

05.08.2026

YAZARLAR