Heydər Əliyevin xilaskarlıq missiyasından İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə ucalan Zəfər zirvəsinə

Hər bir xalqın tarixində onun milli kimliyini, azadlıq arzularını, dövlətçilik ənənələrini və gələcəyə olan inamını özündə birləşdirən müqəddəs rəmzlər mövcuddur. Bu rəmzlər içərisində Dövlət bayrağı xüsusi yer tutur. Bayraq sadəcə rənglərdən, parçadan və üzərindəki təsvirlərdən ibarət atribut deyil. O, bir xalqın şərəfi, ləyaqəti, tarixi yaddaşı, müstəqillik iradəsi və milli qürurudur. Bayraq ucaldılan yerdə həmin xalqın dövlətçilik iradəsi, suverenliyi və öz taleyinə sahib çıxmaq əzmi nümayiş olunur.

Azərbaycan xalqı üçün üçrəngli Dövlət bayrağımız əsrlər boyu davam edən azadlıq mübarizəsinin, milli özünüdərkin və müstəqil dövlət qurmaq istəyinin ən parlaq ifadəsidir. Bu bayrağa baxarkən yalnız mavi, qırmızı və yaşıl rəngləri, aypara və səkkizguşəli ulduzu görmürük. Biz orada xalqımızın tarixini, milli mənsubiyyətini, mənəvi dünyasını, mübarizə əzmini, şəhidlərimizin qanı ilə yazılmış qəhrəmanlıq salnaməsini və gələcək nəsillərə ötürülən müstəqillik amalını görürük. 9 noyabr - Azərbaycan Respublikasının Dövlət Bayrağı Günü məhz bu ali dəyərlərə ehtiramın, milli birliyin və dövlətçilik qürurunun təntənəsidir. Bu əlamətdar gün xalqımızın müstəqillik tarixində mühüm hadisəni - üçrəngli bayrağımızın Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti tərəfindən qəbul edilməsinin ildönümünü təcəssüm etdirir.

Tarixin yaddaşından əbədiyyətə yüksələn üçrəngli bayraq

1918-ci il Azərbaycan tarixində milli dövlətçilik salnaməsinin ən şanlı səhifələrindən biridir. Həmin il mayın 28-də Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yaradılması ilə xalqımız Şərqdə ilk parlamentli demokratik respublikalardan birini qurmaqla öz siyasi iradəsini bütün dünyaya nümayiş etdirdi. Cümhuriyyət qurucuları milli dövlətin əsas atributlarının formalaşdırılmasına xüsusi əhəmiyyət verirdilər. Çünki müstəqil dövlətin öz bayrağı, gerbi, himni və milli ideologiyası olmalı idi. 1918-ci il noyabrın 9-da Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti hökumətinin qərarı ilə mavi, qırmızı və yaşıl rənglərdən, ağ aypara və səkkizguşəli ulduzdan ibarət üçrəngli bayraq dövlət bayrağı kimi qəbul edildi. Bu qərar Azərbaycan xalqının milli dövlətçilik tarixində mühüm hadisəyə çevrildi. Üçrəngli bayraq 1920-ci ilin aprelində Xalq Cümhuriyyətinin süqutunadək müstəqil Azərbaycanın dövlət rəmzi kimi dalğalandı. Lakin Azərbaycan xalqının müstəqillik arzusu heç vaxt sönmədi. 1920-ci ildə dövlət müstəqilliyimizin itirilməsi, milli atributlarımızın qadağan edilməsi və sovet ideologiyasının hökmranlığı üçrəngli bayrağımızın rəsmi dövlət rəmzi kimi istifadəsinə son qoysa da, onun xalqımızın yaddaşındakı müqəddəs yeri qorunub saxlanıldı. Bayraq fiziki olaraq ucaldıldığı meydanlardan uzaqlaşdırılsa da, insanların qəlbindən, milli düşüncəsindən və azadlıq arzusundan silinə bilmədi. Üçrəngli bayrağımızın yenidən dövlətçilik tariximizin mərkəzinə qayıtması isə Azərbaycan xalqının milli azadlıq hərəkatının yüksəlişi və Ümummilli Lider Heydər Əliyevin tarixi fəaliyyəti ilə sıx bağlıdır.

Heydər Əliyev - milli bayrağımızı yenidən dövlətçilik zirvəsinə yüksəldən lider

1990-cı il noyabrın 17-də Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin Ümummilli Lider Heydər Əliyevin sədrliyi ilə keçirilən sessiyası Azərbaycan dövlətçilik tarixində dönüş nöqtələrindən biri oldu. Həmin sessiyada Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin üçrəngli bayrağı Naxçıvan Muxtar Respublikasının Dövlət bayrağı kimi qəbul edildi. Eyni zamanda, Azərbaycanın ali qanunverici orqanı qarşısında bu bayrağın ölkənin rəsmi dövlət rəmzi kimi tanınması məsələsi qaldırıldı. Bu addımın tarixi əhəmiyyətini yalnız qəbul edilmiş qərarla məhdudlaşdırmaq mümkün deyil. Sovet imperiyasının hələ mövcud olduğu, milli azadlıq hərəkatının gücləndiyi və Azərbaycanın gələcəyinin ciddi siyasi sınaqlardan keçdiyi bir dövrdə üçrəngli bayrağın yenidən ucaldılması böyük siyasi cəsarət, milli iradə və uzaqgörənlik tələb edirdi. Heydər Əliyev bu addımı ilə xalqın tarixi yaddaşını dövlətçilik müstəvisinə qaytardı, milli istiqlal ideyasına yeni nəfəs verdi və Azərbaycanın müstəqilliyə doğru irəliləməsinə mühüm töhfə göstərdi.

1991-ci il fevralın 5-də Azərbaycan Respublikası Ali Soveti üçrəngli bayrağın dövlət bayrağı kimi qəbul edilməsi haqqında qərar verdi. Həmin il oktyabrın 18-də qəbul edilmiş “Azərbaycan Respublikasının dövlət müstəqilliyi haqqında” Konstitusiya Aktı ilə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin dövlətçilik varisliyi və onun rəmzləri, o cümlədən üçrəngli bayrağımız yenidən təsdiqləndi. Beləliklə, bir vaxtlar müstəqil dövlətimizin üzərində dalğalanan, sonradan qadağan edilən, lakin xalqımızın qəlbində yaşayan bayraq yenidən azad Azərbaycanın səmasında ucaldı. Heydər Əliyevin tarixi xidmətlərindən biri də məhz bu milli varisliyin qorunması, dövlətçilik rəmzlərinin bərpası və müstəqillik ideyasının möhkəmləndirilməsi idi. Onun siyasi iradəsi ilə milli bayrağımız yalnız keçmişin yadigarı kimi qorunmadı, müasir Azərbaycan dövlətinin ayrılmaz atributuna çevrildi.

Üç rəngdə ifadə olunan milli ideologiya

Azərbaycan Respublikasının Dövlət bayrağı bərabər enli üç üfüqi zolaqdan ibarətdir. Yuxarıdakı mavi zolaq türk mənşəyimizi və türkçülük ideyasını, ortadakı qırmızı zolaq müasirlik, inkişaf və demokratik cəmiyyət qurmaq istəyimizi, aşağıdakı yaşıl zolaq isə İslam sivilizasiyasına mənsubluğumuzu ifadə edir. Qırmızı zolağın ortasında yerləşən ağ aypara və səkkizguşəli ulduz bayrağımızın kompozisiyasını tamamlayaraq onun milli rəmzi mahiyyətini daha da zənginləşdirir. Bu üç rəng Azərbaycan xalqının milli ideologiyasının əsas istiqamətlərini özündə birləşdirir. Türkçülük milli mənsubiyyətimizi və tarixi köklərimizi, müasirlik inkişaf və tərəqqi amalımızı, İslam sivilizasiyasına bağlılıq isə mənəvi dəyərlərimizi, zəngin mədəni irsimizi ifadə edir. Bu baxımdan, bayrağımız xalqımızın keçmişi ilə gələcəyini, milli kimliyi ilə müasir inkişaf məqsədlərini birləşdirən ideoloji bütövlüyün rəmzidir. Üçrəngli bayrağımızın ən böyük mənası isə onun hər bir azərbaycanlını vahid dövlətçilik ideyası ətrafında birləşdirməsidir. Dünyanın hansı ölkəsində yaşamasından, hansı peşə ilə məşğul olmasından, hansı sahədə fəaliyyət göstərməsindən asılı olmayaraq, hər bir azərbaycanlı üçün bu bayraq Vətənin, milli mənsubiyyətin və mənəvi bağlılığın ifadəsidir.

İlham Əliyev - Dövlət bayrağımızı dünya miqyasında milli qürur rəmzinə çevirən lider

Müstəqil Azərbaycanın dövlətçilik tarixində Ümummilli Lider Heydər Əliyevin əsasını qoyduğu milli idealların Prezident İlham Əliyev tərəfindən uğurla davam etdirilməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Dövlət başçısının fəaliyyətində milli atributlara, xüsusilə üçrəngli bayrağımıza göstərilən ehtiram dövlətçilik siyasətinin mühüm istiqamətlərindən biridir. Prezident İlham Əliyev 2007-ci il noyabrın 17-də Bakıda Dövlət Bayrağı Meydanının yaradılması haqqında Sərəncam imzaladı. 2007-ci il dekabrın 30-da meydanın təməli qoyuldu, 2010-cu il sentyabrın 1-də isə onun təntənəli açılışı keçirildi. Bu layihə Azərbaycan dövlətinin milli rəmzlərə münasibətinin, müstəqilliyə və suverenliyə verdiyi yüksək dəyərin möhtəşəm ifadəsinə çevrildi. Meydanın mərkəzində ucaldılmış bayraq dirəyinin hündürlüyü 162 metr, bayrağın eni 35 metr, uzunluğu 70 metr, ümumi sahəsi isə 2450 kvadratmetr idi. 2010-cu il mayın 29-da Ginnesin Dünya Rekordları təşkilatı həmin dirəyi dünyanın ən hündür bayraq dirəyi kimi qeydə almışdı. Bu göstəricilər yalnız mühəndislik və tikinti nailiyyəti baxımından əhəmiyyət daşımırdı. Onlar Azərbaycan dövlətinin öz milli rəmzinə verdiyi dəyərin, dövlətçilik qürurunun və müstəqillik əzminin əyani ifadəsi idi. Dövlət Bayrağı Meydanında yaradılmış muzey də milli tariximizin, dövlətçilik ənənələrimizin və rəmzlərimizin təbliği baxımından mühüm mədəniyyət məkanına çevrildi. Burada müxtəlif dövrlərdə Azərbaycan ərazisində mövcud olmuş dövlətlərin və xanlıqların bayraqları, tarixi sənədlər, gerblər, pul nişanları, orden və medallar, müstəqil dövlətimizin formalaşmasını əks etdirən materiallar nümayiş etdirilir. Beləliklə, bayraq meydanı təkcə möhtəşəm memarlıq kompleksi deyil, həm də milli yaddaşımızın və dövlətçilik tariximizin təbliğ olunduğu mühüm məkandır.

2010-cu il sentyabrın 1-də meydanın açılış mərasimində çıxış edən Prezident İlham Əliyev bayrağımızın xalqımız üçün mənəvi əhəmiyyətini xüsusi vurğulayaraq demişdir: “Bizim bayrağımız qürur mənbəyimizdir. Bizim bayrağımız canımızdır, ürəyimizdir”. Bu sözlər dövlət başçısının bayrağa münasibətini ifadə etməklə yanaşı, hər bir azərbaycanlının qəlbində yaşayan milli duyğuların da təcəssümüdür. Çünki bayraq xalqın ürəyində ucalanda onun dövlətçilik iradəsi də sarsılmaz olur. Prezident İlham Əliyevin 2009-cu il noyabrın 17-də imzaladığı Sərəncamla hər il noyabrın 9-nun Dövlət Bayrağı Günü kimi qeyd edilməsi təsis edildi. Beləliklə, 1918-ci ildə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti hökumətinin qəbul etdiyi tarixi qərarın ildönümü ümumxalq səviyyəsində qeyd olunan əlamətdar günə çevrildi. Bu qərar milli tarixə, Cümhuriyyət irsinə və dövlət atributlarına ehtiramın mühüm nümunəsi oldu.

Zəfər bayrağımız - Qarabağda və Şərqi Zəngəzurda ucalan suverenlik rəmzi

Azərbaycan bayrağının tarixində elə bir mərhələ var ki, həmin mərhələ onun mənasını daha da möhtəşəm, daha da müqəddəs etdi. Bu, torpaqlarımızın işğaldan azad olunması və dövlət suverenliyimizin bütün ərazilərimizdə bərpa edilməsi ilə bağlıdır. Uzun illər ərzində üçrəngli bayrağımızın Qarabağda, Şuşada, Xankəndidə və digər doğma torpaqlarımızda dalğalanması xalqımızın ən böyük arzularından biri idi. Prezident İlham Əliyev Dövlət Bayrağı Meydanının açılışında bu arzunun gerçəkləşəcəyinə əminliyini ifadə etmiş, bayrağımızın işğaldan azad olunacaq torpaqlarda ucaldılacağını bəyan etmişdi. 2020-ci ilin Vətən müharibəsi həmin tarixi arzunun gerçəkləşməsinə aparan yolu açdı. Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan Ordusu 44 gün ərzində misilsiz qəhrəmanlıq göstərərək torpaqlarımızın böyük hissəsini işğaldan azad etdi. 2020-ci il noyabrın 8-də Şuşanın azad edilməsi Zəfər tariximizin ən parlaq səhifələrindən birinə çevrildi. 2023-cü ilin sentyabrında keçirilmiş antiterror tədbirləri nəticəsində isə ölkəmizin bütün ərazilərində dövlət suverenliyi bərpa olundu. Bu gün Azərbaycan bayrağı Qarabağın və Şərqi Zəngəzurun şəhər və kəndlərində, dövlət müəssisələrinin, hərbi hissələrin, inzibati binaların üzərində qürurla dalğalanır. Şuşada, Xankəndidə, Laçında, Kəlbəcərdə, Ağdamda, Füzulidə, Zəngilanda, Cəbrayılda və digər azad edilmiş ərazilərimizdə ucalan üçrəngli bayraq milli iradəmizin, dövlət suverenliyimizin və tarixi ədalətin bərpasının rəmzidir. Bir zamanlar bayrağımızın həmin torpaqlarda dalğalanmasını arzulayan xalq bu gün həmin mənzərənin canlı şahididir. Bu, sadəcə hərbi qələbənin nəticəsi deyil. Bu, dövlətin siyasi iradəsinin, xalqın birliyinin, ordunun qəhrəmanlığının və milli həmrəyliyin möhtəşəm təntənəsidir. Vətən müharibəsində canlarını fəda edən şəhidlərimizin xatirəsi bayrağımızın hər dalğalanışında yaşayır. Onların müqəddəs qanı ilə suverenliyimiz qorunub, qəhrəmanlığı ilə üçrəngli bayrağımızın şərəfi ucaldılıb. Şəhidlərimizin tabutlarının Dövlət bayrağına bükülməsi bu müqəddəs rəmzin Vətən uğrunda fədakarlığın ən ali ifadəsinə çevrildiyini göstərir. Bu gün bayrağımızın Qarabağ səmasında dalğalanması həm də şəhidlərimizə verilən ən böyük mənəvi cavab, qazilərimizin qəhrəmanlığına ehtiram və gələcək nəsillərə ötürülən əbədi dövlətçilik vəsiyyətidir.

Bayrağa ehtiram – dövlətə və Vətənə sədaqətin ifadəsi

Dövlət bayrağına hörmət hər bir vətəndaşın konstitusion və mənəvi məsuliyyətinin mühüm hissəsidir. Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasının 23-cü maddəsində Dövlət bayrağı, Dövlət gerbi və Dövlət himni ölkəmizin dövlət rəmzləri kimi təsbit olunmuşdur. “Azərbaycan Respublikası Dövlət bayrağının istifadəsi qaydaları haqqında” Qanun isə bayrağımızın istifadəsi və qorunması ilə bağlı hüquqi əsasları müəyyən edir. Bayrağa ehtiram yalnız rəsmi mərasimlərdə, dövlət tədbirlərində və bayram günlərində nümayiş etdirilən münasibət olmamalıdır. Bu ehtiram gündəlik həyatda, təhsildə, dövlət qulluğunda, hərbi xidmətdə, ictimai fəaliyyətlərdə və vətəndaş davranışında özünü göstərməlidir. Gənc nəslə bayrağın tarixini, onun daşıdığı mənəvi dəyərləri və dövlətçilik baxımından əhəmiyyətini öyrətmək hər birimizin borcudur.
Azərbaycan əsgəri Vətənin müdafiəsinə qalxarkən bayrağa and içir. İdmançılarımız beynəlxalq yarışlarda qələbə qazandıqda üçrəngli bayrağımızı yüksəklərə qaldırırlar. Diplomatlarımız onu xarici ölkələrdəki səfirliklərimizdə və beynəlxalq təşkilatlarda təmsil edirlər. Alimlərimiz, mədəniyyət xadimlərimiz, sahibkarlarımız və müxtəlif sahələrdə çalışan vətəndaşlarımız əldə etdikləri uğurlarla Azərbaycanın adını və bayrağını dünyada tanıdırlar. Deməli, bayraq yalnız dövlətin rəsmi atributu deyil, həm də hər bir azərbaycanlının şəxsi məsuliyyətinin, milli qürurunun və Vətənə bağlılığının rəmzidir.

Üçrəngli bayrağımız daim ucalarda dalğalansın!

Bu gün Azərbaycan öz tarixinin qüdrətli mərhələsini yaşayır. Müstəqilliyimiz möhkəmlənib, ərazi bütövlüyümüz və dövlət suverenliyimiz bərpa olunub, ölkəmizin beynəlxalq mövqeləri güclənib. Bütün bu nailiyyətlərin fonunda üçrəngli bayrağımız daha böyük məna və əzəmət qazanıb. Ümummilli Lider Heydər Əliyev xalqımızın milli rəmzlərini yenidən dövlətçilik səviyyəsinə yüksəldərək müstəqil Azərbaycanın ideoloji və siyasi təməllərinin möhkəmlənməsinə tarixi töhfə verdi. Prezident İlham Əliyev isə bu irsi davam etdirərək dövlət atributlarımızın ucaldılması, milli qürurun möhkəmləndirilməsi və suverenliyimizin bütün ərazilərimizdə təmin olunması istiqamətində mühüm nailiyyətlərə imza atdı. Bu iki tarixi mərhələ bir-birini tamamlayır: Heydər Əliyev üçrəngli bayrağımızın yenidən dövlətçilik rəmzi kimi ucalmasına yol açdı, İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan bayrağı işğaldan azad edilmiş torpaqlarımızda qalib dövlətin rəmzi kimi dalğalandı.

9 noyabr - Dövlət Bayrağı Günü münasibətilə hər bir azərbaycanlının qəlbində eyni qürur, eyni sevinc və eyni inam yaşayır. Çünki bu bayraq bizim keçmişimizdir, bu günümüzdür, gələcəyimizdir. O, müstəqilliyimizin andı, suverenliyimizin möhürü, milli birliyimizin və dövlətçilik iradəmizin əbədi nişanəsidir. Qoy üçrəngli bayrağımız daim uca zirvələrdə dalğalansın! Qoy onun mavi rəngi milli köklərimizin, qırmızı rəngi tərəqqi və inkişaf amalımızın, yaşıl rəngi mənəvi dəyərlərimizin əbədi rəmzi olaraq yaşasın! Yaşasın müstəqil Azərbaycan! Yaşasın Azərbaycan xalqının milli birliyi və dövlətçilik iradəsi! Yaşasın Ümummilli Lider Heydər Əliyevin əbədiyaşar dövlətçilik irsi! Yaşasın Prezident, Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə qalibiyyətə və tərəqqiyə doğru inamla irəliləyən Azərbaycan! Şanlı üçrəngli bayrağımız daim ucalarda dalğalansın!

Kəramət Qənbərov 
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Dövlət İdarəçilik Akademiyasının şöbə müdiri