adalet.az header logo
  • Bakı -°C
05 Noyabr 2026 09:30
37
SAĞLAMLIQ
A- A+

Sağlam qidalanma ilə bağlı - Bilməli olduğunuz vacib məqamlar

Yağlar bədənin enerji ehtiyaclarının qarşılanmasında və hüceyrələrin fəaliyyətində mühüm rol oynayır. Zeytun yağı, qoz, avokado və balıq kimi qidalarda bol olan doymamış yağlar ürək-damar sağlamlığından xolesterol balansına qədər bir çox sahədə orqanizmi dəstəkləyir.

Adalet.az-ın xəbərinə görə, otaq temperaturunda əsasən maye halda olan doymamış yağlar iki əsas qrupa bölünür:

Təkdoymamış yağlar: Zeytun yağı, avokado, fındıq, badam və fıstıqda olur. Doymuş yağların əvəzinə istehlak edildikdə LDL xolesterolun balanslaşmasına kömək edir.

Çoxdoymamış yağlar: Omeqa-3 (qızılbalıq, sardina, qoz, kətan və çia toxumu) və omeqa-6 (günəbaxan və soya yağı) yağ turşularını əhatə edir. Omeqa-3 xüsusilə beyin və ürək sağlamlığında mühüm rol oynayır.

Doymamış yağların əsas faydalarından biri ürək-damar sağlamlığını dəstəkləməsi, doymuş yağların əvəzinə istifadə edildikdə isə zərərli xolesterol səviyyəsini aşağı salmağa kömək etməsidir. Eyni zamanda, bu yağlar qan xolesterol səviyyəsinin tənzimlənməsində mühüm rol oynayır. Digər tərəfdən, doymamış yağlar beyin funksiyalarını dəstəkləyir, belə ki, omeqa-3 yağ turşusu olan DHA beyin və sinir hüceyrələrinin normal quruluşunda rol oynayır və yağlı balıqlar bu turşunun əsas mənbəyidir.

Eyni zamanda, doymamış yağ turşuları hüceyrə membranlarının əsas komponentləri olaraq onların normal fəaliyyətinə töhfə verir və A, D, E və K kimi yağda həll olunan vitaminlərin həzm sistemində udulmasını dəstəkləyir. Bundan əlavə, bədənin əsas enerji mənbələrindən biri olan bu yağlar gündəlik enerji ehtiyaclarının ödənilməsinə kömək edir, lakin yüksək enerji ehtiva etdikləri üçün istehlak miqdarına diqqət yetirilməlidir.

Doymamış yağlar sağlam pəhrizin vacib hissəsi olsa da, həddindən artıq istehlak gündəlik enerji qəbulunu artıra bilər. Buna görə də düzgün qida mənbələrini seçmək və porsiya ölçülərinə nəzarət etmək vacibdir. Doymamış yağlardan istifadə edərkən kərə yağı kimi doymuş yağ mənbələrini zeytun yağı ilə əvəz etmək, qoz, badam və fındığı lazımi miqdarda istehlak etmək, həftəlik rasiona yağlı balıqlar və kətan, həmçinin çia toxumu kimi bitki mənşəli mənbələr daxil etmək məsləhətdir.