SON DƏQİQƏ:

Faiq QİSMƏTOĞLU: ÇAYÇI RƏŞİD...

  37956   |  
Şriftin ölçüsü  

... Bizim kənddə çox çayçı olub. Hərəsini də özünəməxsus xasiyyəti, keyfiyyətləri vardı. Məsələn, rəhmətlik Məhərrəm kişi pambıq məntəqəsindəki çayxanada işləyirdi. Bir çay dəmləyirdi ki, xoruzquyruğu. Adam o çayı içəndə ətrindən və dadından doymurdu. 70-ci illərdə raykomun 1-ci katibi işləmiş rəhmətlik Qədim Əhmədov bizm kəndin üstündəki pambıq qəbulu məntəqəsinə gələndə Məhərrəm kişinin dəmlədiyi çaydan içərdi. Və bir dəfə də çayxanada Məhərrəm kişi yox imiş, başqası olub, stolun üstünə çay gətiriblər. Qədim müəllim də o çaydan bir qurtum içib, sonra stəkanı nəlbəkiyə qoyub deyib ki, bu, Məhərrəm kişinin dəmlədiyi çay deyil. İki gündən sonra Məhərrəm kişi işə çıxıb, Qədim Əhmədov da onu görüb deyib ki, ay rəhmətliyin oğlu, harda ölüb qalmısan? Bilmirsən ki, bura gələndə sənin çayına görə gəlirəm? Məhərrəm kişi də yazıq-yazıq durub birinci katibə baxır...

... Bir çayçı da vardı kəndimizdə. Onun da adı Əzim kişiydi. Allah rəhmətinə gedib. O da məktəbdəki çayxanada işləyirdi. Tənəffüs vaxtı o çayxanaya qaçar, bulku alıb yeyərdik. Ancaq müəllimlərin qorxusundan çayxanada çay içməzdik. Onun da dəmlədiyi çay çox ətirliydi. Mamam oğlu Təbriz bir dəfə tənəffüsarası çayxanada bulku alıb çayla içəndə məktəbin direktoru rəhmətlik Əvəz müəllim qəfil içəri girir. Mamam oğlu nətəhər karıxırsa, az qala bulku onun boğazında qalacaqmış. Çünki Əvəz müəllimin zəhmindən və qorxusundan biz nəinki məktəbdəki çayxanaya, heç kənddəki çayxanalara ürzükə bilməzdik...

Rəşid kişinin isə çayxanası tam başqa bir aləm idi. Məktəbin yaxınlığındaydı. Daha doğrusu, kolxoz həyətində, taxtadan düzəldilmiş bir yerdə. O çayxanaya ən çox böyüklərimiz, ağsaqqallar gedərdilər. Və Rəşid kişi də stəkan-nəlbəkiləri səliqəylə yuyub kənara qoyardı. Özü də çox zarafatcıl və şirin bir adamıydı. Gözünün ağı-qarası bir oğlu vardı – Şirin. Deyirdi bu Şirini oxuda bilsəm, dərdim olmaz! Bütün əzab-əziyyətə Rəşid kişi qatlaşan adamıydı. Pulu qəpik-qəpik yığardı, qara gün üçün saxlayardı.

... Və o vaxtlar da oğlu Şirini Azərbaycan Dövlət Universitetinin tarix fakültəsinə düzəltdirdi. Tarix fakültəsində, universitetdə oxumaq hər oğulun işi deyildi. Amma bir ata kimi Rəşid kişi arzusuna çatdı. Şirin məktəbi bitirdi və kəndə tarix müəllimi olaraq qayıtdı. Bu gün də elə kənddəki orta məktəbdə tarix müəllimidir.

... Bir gün atam həmişə olduğu kimi, bacısıgilə gəlmişdi. Mənim mamam oğlu Təbriz də digər bacısı uşaqlarında daha çevik, daha zirək idi. Savadına və istedadına da söz yox idi. Atam da onu savadına və istedadına görə digər bacısı uşaqlarından çox istəyirdi. Və hər dəfə də gələndə bacısı uşaqlarına azdan-çoxdan pul verərdi. Bu dəfə də pul verəndə cibindən bir iyirmi beşlik yerə düşür, Təbriz mamaoğlu da o pulu götürüb qoyur öz cibinə. Heç atamın da bundan xəbəri olmur...

... Bir gün dərsdən qayıdanda mamaoğlu mənə yaxınlaşdı və dedi:

- Dayımın cibindən iyirmi beş manat pul düşüb. Gəl gedək onu bir yerdə xərcləyək.

Sözün düzü, bir az çəkindim, bir az da atamdan qorxdum. Qorxduğumu hiss edən mamaoğlu yenidən dilləndi:

- Ə, dədəmin canı üçün oğurlamamışam ey, yerə düşüb tapmışam. Tay dedim yerə düşübsə, pulu dayıma nəyə verim? Onsuz da həmişə gələndə dayım beşdən-ondan bizə verir...

Onun bu sözlərindən sonra ürəyim sakitləşdi və soruşdum:

- Mamaoğlu, bu pulu harada xərcləyəcəyik?!

- Ə, harda xərcləyəcəyik?! Rəşid kişinin çayxanasında. Gedək ora görək Rəşid əmi nə deyir?

... Sabahı günü Rəşid kişinin çayxanasına getdik. Mamaoğlu Təbriz dedi ki, Rəşid əmi, iyirmi beş manat pulumuz var. Biz buna neçə gün şirinçay yeyə bilərik?

Rəşid kişi diqqətlə iyirmibeşliyə baxdı. Bir bizə baxdı, bir ətrafına baxdı, gördü ki, bizdən və özündən başqa çayxanada heç kim yoxdu. Sakitcə dedi:

- A köpək uşağı, bəlkə bunu hardansa oğurlamısınız?

Mamamoğlu Təbriz tezcə də cavab verdi:

- Ay Rəşid əmi, nə oğurlamaq, nə zad, pulu tapmışıq, indi də gəlib sənin yanında xərcləmək istəyirik. Sadəcə soruşuruq ki, bu pula neçə dəfə şirinçay yemək olar?

Rəşid kişi iyirmi beşliyi əlində oynada-oynada bir yerə baxdı, bir göyə. Yenə bir Təbrizə baxdı, bir də mənə. Və handan-hana sakitcə pıçıldadı:

- Düz on dəfə yağla, pendirlə şirinçay verəcəm sizə!

Biz bu sözü eşidəndə sevindik və gedib əyləşdik masanın arxasında. Bir neçə dəqiqədən sonra Rəşid kişi yağ, pendir və şirinçayı masanın üstünə gətirdi. Biz də o çayı, pendiri, şirinçayı elə acgözlüklə yedik ki, sanki aclıqdan çıxmışdıq...

Düz altı gün biz yağ-pendir və şirinçayı yedik, ordan da məktəbə getdik. Amma heç kim bilmirdi ki, biz Rəşid kişinin yanından gəlirik. Yeddinci günü yenə böyük həvəslə Rəşid kişinin çayxanasına gəldik və əyləşdik həmişə oturduğumuz masanın arxasında. Bu dəfə Rəşid kişi gec gəldi. Amma qanı qaraydı. Bizim diqqətlə ona baxdığımızı görüb yavaşca yenə pıçıldadı:

- Bax, bu gün tay axırıncı gündü. Verdiyiniz pullar xərclənib qurtarır. Birdən elə bilərsiniz pulunuz var, sabah da gələrsiziniz. Bax, sabah gəlməyin ha!

Mamam oğlu Təbriz bic-bic gülümsəyərək:

- Ay Rəşid əmi, bəs deyirdin on gün şirinçay yeyəcəksiniz? Bu ki, yeddinci gündü, hələ üç gün qalıb – dedi.

Rəşid kişi sifətini turşutdu:

- Bəs bilmirsiniz hər gün pendir, yağ, şirinçay yeyəndə pul bu tezliklə qurtaracaq? Maşallah, hərəniz yarım kilo pendir yemisiniz. Mən hələ yağı demirəm. Bunu da hesablasaq, o pul çoxdan xərclənib. Amma mən istəmirəm ki, sizin xətrinizə dəyim. Nə yemisiniz, halal xoşunuz olsun!..

Rəşid kişi sözünü bitirən kimi kolxozun sədri Məhərrəm kişi, baş mühasib, baş aqranom çayxanaya girdilər. Kolxozun da sədri Məhərrəm kişi çox zəhmli və ciddi adam idi. Ondan kənddə nəinki arvad-uşaq, hətta tay-tuşları da çəkinərdi. Onları görən Rəşid kişi özünü itirdi. Tez bizi yola salmağa çalışdı.

Bizi görən Məhərrəm kişi çayçıdan soruşdu:

- Bu uşaq-muşaqlar burda nağayrır?

- Heç, Məhərrəm müəllim, çay içməyə gəlmişdilər.

- Kimin uşaqlarıdı onlar? – deyə Rəşid kişidən soruşdu.

Rəşid kişi yenidən dilləndi:

- Biri Qismətin oğludu, biri də Nəsibin. Həmişə gələn deyillər. Bir stəkan çay içib getdilər.

Rəşid kişi xoruzquyruğu çayı Məhərrəm kişinin masasına gətirəndən sonra hər şey sakitləşdi. Və biz də ordan uzaqlaşıb məktəbə qaçdıq...

... Və qorxurduq ki, bizim çayxanada olmağımızı Məhərrəm kişi dədələrimizə deyər. O da dədəmizə heç nə deməmişdi. Çünki o vaxtlar çayxanalara, kinoya gedən uşaqlara bir o qədər də yaxşı baxmırdılar. Deyirdilər ki, filankəsin uşaqlarının yiyəsi yoxdur: ya Osmanını verdiyi kinoya gedirlər, ya da Əzimin, Rəşidin, Məhərrəmin çayxanalarına. Tay o vaxtdan sonra bir də bizim ayağımız Rəşid kişinin çayxanasına dəymədi...

Dosta Göndər :

  

SON XƏBƏRLƏR

2021-10-25

Video

Yazarlar

MARAQLI

DÜNYA

ƏDALƏT BU GÜN
October: 26 23 21 19 16 14 12 09 07 05

Redaktor seçimi

FOTOREPORTAJ

GÜNÜN SİTATI

SORĞU

COVİD 19 peyvəndi vurdurmusunuz?

ÇOX OXUNAN

GÜNÜN LƏTİFƏSİ

Vasif Quliyevin kefi yuxarıdı, sanki səmalarda uçur. Aqil Abbas:

- Vasif, xeyir ola, genə göylərdə uçursan?

Vasif müləllim:

- Qağa neyniyim, "Parıament" siqareti cəkirəm, amma parlamentə düşə bilmirəm. "Prezident" yağı yeyirəm, prezident ola bilmirəm. Bircə

 "Vozdux" arağı real kömək edir, içən kimi havalarda uçuram.

ARXİV

TƏQVİM

FACEBOOK